وابستگی کودک به والدین، بهویژه در سالهای ابتدایی زندگی، امری طبیعی و حتی نشانهی دلبستگی سالم است. اما اگر این وابستگی بیش از حد ادامه پیدا کند، ممکن است مانع رشد استقلال، اعتمادبهنفس و مهارتهای اجتماعی کودک شود. سؤال بسیاری از والدین این است که: چطور بدون آسیب زدن به احساسات کودک، او را مستقلتر کنیم؟
۱. وابستگی را سرکوب نکنید، هدایتش کنید
اولین قدم این است که وابستگی کودک را «بد» تلقی نکنیم. کودک با وابستگی احساس امنیت میکند. هدف ما حذف ناگهانی این احساس نیست، بلکه هدایت تدریجی آن به سمت استقلال است. برخورد تند، بیتوجهی یا مقایسه با دیگر کودکان، تنها اضطراب کودک را بیشتر میکند.
۲. فرصت انتخاب به کودک بدهید
از کارهای ساده شروع کنید؛ مثل انتخاب لباس، جمع کردن کیف مدرسه یا تصمیمگیری دربارهی بازی. وقتی کودک حس کند نظرش مهم است، به تواناییهای خودش اعتماد بیشتری پیدا میکند.
۳. مسئولیتهای کوچک، استقلالهای بزرگ
سپردن مسئولیتهای متناسب با سن کودک (مثل مرتب کردن میز، آب دادن به گلها یا آمادهکردن وسایل شخصی) به او یاد میدهد که «میتوانم از پس کارها بربیایم». حتماً تلاش او را تحسین کنید، نه فقط نتیجه را.
۴. خداحافظیهای کوتاه و قاطع
در زمان جدایی (مثلاً هنگام آمدن به مدرسه)، خداحافظیهای طولانی و پر از اضطراب، وابستگی را تشدید میکند. یک خداحافظی کوتاه، گرم و مطمئن، پیام امنیت و آرامش را به کودک منتقل میکند.
۵. اجازهی تجربه و حتی اشتباه بدهید
کودکی که همیشه کسی کارهایش را اصلاح میکند، یاد نمیگیرد به خودش تکیه کند. اشتباه کردن بخشی از یادگیری است. بهجای دخالت سریع، نقش راهنما را داشته باشید.
۶. الگوی استقلال باشید
کودکان بیشتر از آنکه به حرفها گوش دهند، رفتارها را تقلید میکنند. وقتی کودک ببیند شما با آرامش تصمیم میگیرید، مشکلات را حل میکنید و به تواناییهای خودتان اعتماد دارید، ناخودآگاه همان مسیر را یاد میگیرد.
در دبستان نگاه نو، ما بر این باوریم که استقلال، مهارتی آموختنی است؛ مهارتی که با صبر، آگاهی و همراهی خانواده و مدرسه شکل میگیرد. با ایجاد محیطی امن، حمایتگر و در عین حال مسئولیتمحور، میتوانیم کودکانی مستقل، شاد و بااعتمادبهنفس پرورش دهیم.